wrapper

Maxsus imkoniyatlar

O’zbekiston Respublikasi Prezidenti devoni hamda Biznes-ombudsman tomonidan Qashqadaryo viloyatining investision haritasi ishlab chiqildi

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining

q a r o r i
 
So‘nggi yillarda madaniyat va san’at sohasini tubdan isloh qilish va takomillashtirish, madaniyat va san’at muassasalarini davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlashning samarali tizimini yaratish maqsadida tizimli ishlar olib borilmoqda.
 
Shu bilan birga, o‘tkazilgan tahlillar shuni ko‘rsatmoqdaki, madaniyat va san’at muassasalari binolarini qurish va ta’mirlash, ularning moddiy-texnik bazasini mustahkamlash, hududlarini obodonlashtirish, aholining madaniy ehtiyojlarini qondirish borasidagi ishlar talab darajasida emas.
 
Madaniyat va san’at sohasini yanada rivojlantirish, ushbu sohadagi muassasalar tarmog‘ini kengaytirish va ularning moddiy-texnik ahvolini mustahkamlash, aholiga sifatli xizmatlar ko‘rsatishni tashkil etish hamda davlat-xususiy sheriklik uchun qulay shart-sharoitlar yaratish maqsadida:
 
1. O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi, “O‘zbekkino” Milliy agentligi, Moliya vazirligi, Xususiylashtirilgan korxonalarga ko‘maklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qo‘mitasi, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklarining madaniyat va san’at sohasida davlat-xususiy sheriklikning quyidagi shakllarini joriy etish to‘g‘risidagi takliflariga rozilik berilsin:
 
madaniyat va san’at yo‘nalishidagi nodavlat muassasalarining binolarini qurish uchun bepul asosda doimiy foydalanishga yer uchastkalari ajratish;
 
mavjud davlat madaniyat va san’at muassasalari binolarini rekonstruksiya qilish va jihozlash, keyinchalik esa ularni otaliqqa olish sharti bilan madaniyat va san’at yo‘nalishidagi nodavlat muassasalari obyektlarini qurish uchun bepul asosda yer uchastkalarini taqdim etish;
 
konsessiya asosida qurilish uchun yer uchastkasi yoki rekonstruksiya qilish va jihozlash uchun bino ajratish;
 
bo‘sh turgan davlat mulki obyektlarini, shu jumladan, faoliyat ko‘rsatmayotgan davlat madaniyat va san’at muassasalarining binolarini qonun hujjatlarida belgilangan tartibda “nol” xarid qiymatida sotish;
 
davlat madaniyat va san’at muassasalarining foydalanilmayotgan binolarini (yoki ularning bir qismini) ijara haqining “nol” stavkasida maqsadli foydalanish uchun xususiy sheriklarga berish;
 
xususiy sherikning mol-mulki negizida tashkil qilingan madaniyat
 
va san’at nodavlat muassasalarini moddiy-texnik, moliyaviy va metodik ta’minlash;
 
otaliq shaklidagi xayriya faoliyatini olib borish.
 
Belgilansinki, madaniyat va san’at sohasida davlat-xususiy sheriklik O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadigan boshqa shakllarda ham amalga oshirilishi mumkin.
 
2. Davlat-xususiy sheriklik shakliga qarab xususiy sherikka quyidagi investitsiya majburiyatlari yuklanishi mumkinligi belgilab qo‘yilsin:
 
madaniy xizmat ko‘rsatishda aholining ijtimoiy himoyaga muhtoj toifasiga imtiyozlar berish;
 
madaniyat va san’at muassasalarini qurish, rekonstruksiya qilish, mukammal ta’mirlash va jihozlash borasidagi ishlarni o‘z vaqtida va sifatli amalga oshirish;
 
davlat-xususiy sheriklik to‘g‘risidagi bitimda nazarda tutiladigan boshqa majburiyatlarni bajarish.
 
3. Belgilansinki, davlat-xususiy sheriklik to‘g‘risidagi bitim:
 
O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi va “O‘zbekkino” Milliy agentligi tomonidan o‘tkaziladigan tanlov natijalari bo‘yicha tuziladi. Bunda ushbu qarorning 1-bandi yettinchi va sakkizinchi xatboshilarida nazarda tutilgan hollarda tanlov o‘tkazilmaydi;
 
O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi yoki “O‘zbekkino” Milliy agentligi tegishli ravishda o‘z tizimlarida davlat tomonidan xususiy sherik bilan bitim tuzadi va bitim shartlarini xususiy sherik qanday bajarayotgani bo‘yicha monitoring olib boradi.
 
4. O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi, “O‘zbekkino” Milliy agentligi, Moliya vazirligi, Iqtisodiyot vazirligi, Investitsiyalar bo‘yicha davlat qo‘mitasi, Xususiylashtirilgan korxonalarga ko‘maklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qo‘mitasining:
 
madaniyat va san’at nodavlat muassasalarini rivojlantirish va davlat-xususiy sheriklikni rag‘batlantirish tadbirlarini moliyalashtirishga yo‘naltiriladigan mablag‘larni O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi O‘zbekiston Respublikasini rivojlantirish davlat dasturlarini moliyalashtirish jamg‘armasida ochiladigan alohida hisobvaraqda (keyingi o‘rinlarda maxsus hisobvaraq deb yuritiladi) jamlash to‘g‘risidagi;
 
madaniyat va san’at nodavlat muassasalari xarajatlarining bir qismini qoplash uchun davlat-xususiy sheriklik shartlari asosida tashkil qilingan shunday muassasalarga davlat madaniyat va san’at muassasasining yillik daromadlari va xarajatlaridan kelib chiqib O‘zbekiston Respublikasining Davlat byudjetidan subsidiyalar ajratish tartibini joriy etish to‘g‘risidagi takliflari qabul qilinsin.
 
5. Quyidagilar maxsus hisobvaraqni shakllantirish manbalari etib belgilansin:
 
O‘zbekiston Respublikasi Tiklanish va taraqqiyot jamg‘armasi tomonidan ajratiladigan ekvivalenti 100,0 million AQSH dollari miqdoridagi kreditlar;
 
davlat madaniyat va san’at muassasalari negizida madaniyat va san’at nodavlat muassasalarini tashkil etish maqsadida davlat-xususiy sheriklik asosida tijorat banklaridan ajratiladigan kreditlar bo‘yicha foiz to‘lovlarining 7 foizdan oshgan qismini qoplab berish uchun har yili O‘zbekiston Respublikasi Davlat byudjetining maqsadli mablag‘lari;
 
xalqaro moliya institutlari, xorijiy hukumat tashkilotlari va boshqa donorlarning xayriyalari, kreditlari (qarzlari) va grantlari;
 
maxsus hisobvaraqning vaqtincha bo‘sh mablag‘larini joylashtirishdan olinadigan daromadlar;
 
qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar.
 
6. Belgilab qo‘yilsinki:
 
maxsus hisobvaraqdagi mablag‘lar tuman va chekka qishloq joylardagi teatrlar, kinoteatrlar, madaniyat va aholi dam olish markazlari, madaniyat va istirohat bog‘lari, konsert zallari, hayvonot bog‘lari va boshqa madaniy obyektlar negizida madaniyat va san’at nodavlat muassasalarini tashkil etish maqsadida davlat-xususiy sheriklik to‘g‘risidagi bitim obyektlarini qurish, rekonstruksiya qilish va ta’mirlashga foizsiz asosda imtiyozli kredit berish uchun tijorat banklariga taqdim etiladi;
 
maxsus hisobvaraq mablag‘laridan imtiyozli kreditlar tijorat banklari tomonidan madaniyat va san’at sohasida faoliyat yurituvchi tadbirkorlik subyektlariga 10 yil muddatga, shu jumladan, 3 yillik imtiyozli davr bilan yillik 7 foizli stavka bo‘yicha ajratib beriladi.
 
7. Davlat-xususiy sheriklik to‘g‘risidagi bitimlar amal qilishining quyidagi muddatlari belgilansin:
 
madaniyat va san’at yo‘nalishidagi nodavlat muassasalarning binolarini qurish uchun bepul asosda doimiy foydalanishga yer uchastkalari ajratish bitimi – kamida 30 yil;
 
mavjud davlat madaniyat va san’at muassasalari binolarini rekonstruksiya qilish va jihozlash, keyinchalik esa ularni otaliqqa olish sharti bilan madaniyat va san’at yo‘nalishidagi nodavlat muassasalari obyektlarini qurish uchun bepul asosda yer uchastkalarini taqdim etish bitimi – kamida 30 yil;
 
bo‘sh turgan davlat mulki obyektlarini, jumladan, faoliyat ko‘rsatmayotgan davlat madaniyat va san’at muassasalarining binolarini qonun hujjatlarida belgilangan tartibda “nol” xarid qiymatida sotish bitimi – kamida 30 yil;
 
davlat madaniyat va san’at muassasalarining foydalanilmayotgan binolarini (yoki ularning bir qismini) ijara haqining “nol” stavkasida maqsadli foydalanish uchun xususiy sheriklarga berish bitimi – 30 yilgacha;
 
konsessiya asosida qurilish uchun yer uchastkasi yoki rekonstruksiya qilish va jihozlash uchun bino ajratish bitimi – 15 yilgacha;
 
xususiy sherikning mol-mulki negizida tashkil qilingan madaniyat
 
va san’at nodavlat muassasalarini moddiy-texnik, moliyaviy va metodik ta’minlash bitimi – kamida 10 yil;
 
otaliq shaklidagi xayriya faoliyatini olib borish bitimi – kamida 1 yil.
 
Olingan imtiyozli kredit asosida yoki davlat-xususiy sheriklik shartlarida tadbirkorlik subyektlariga topshirilgan obyektlarda madaniyat va san’at nodavlat muassasasi faoliyati tashkil etilgan kundan boshlab davlat-xususiy sheriklik to‘g‘risidagi bitimlar amal qilishining muddatlari mobaynida uni qayta ixtisoslashtirish taqiqlanadi.
 
8. Davlat-xususiy sheriklik shartlarida tashkil etilgan madaniyat
 
va san’at nodavlat muassasalari:
 
asosiy faoliyati bo‘yicha barcha turdagi soliqlar va davlat maqsadli jamg‘armalariga majburiy ajratmalar to‘lashdan;
 
o‘zlarining ehtiyojlari uchun belgilangan tartibda shakllantiriladigan ro‘yxatlar bo‘yicha olib kelinadigan texnik vositalar va boshqa jihozlar davlat-xususiy sheriklik to‘g‘risidagi bitim tuzilgan kundan boshlab 3 yil muddatga bojxona to‘lovlari (bojxona rasmiylashtiruvi yig‘imlaridan tashqari) to‘lashdan ozod qilinsin.
 
Belgilansinki, ushbu bandda ko‘rsatilgan soliq va bojxona imtiyozlari madaniyat va san’at sohasida ko‘rsatilayotgan xizmatlardan olinadigan sof tushum ulushi umumiy realizatsiya hajmida hisobot (soliq) davri yakunlariga ko‘ra kamida 80 foizni tashkil etadigan madaniyat va san’at nodavlat muassasalariga nisbatan qo‘llaniladi.
 
9. Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar
 
va Toshkent shahar hokimliklari:
 
O‘zbekiston Respublikasi Xususiylashtirilgan korxonalarga ko‘maklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qo‘mitasi, Madaniyat vazirligi va “O‘zbekkino” Milliy agentligi bilan birgalikda bir oy muddatda bo‘sh turgan davlat mulki obyektlari, shuningdek, rekonstruksiya qilinishi va mukammal ta’mirlanishi lozim bo‘lgan davlat madaniyat va san’at muassasalarining foydalanilmayotgan bino va inshootlarini xatlovdan o‘tkazib, ularning ro‘yxatini tuzsin;
 
har yili 1 fevralga qadar davlat-xususiy sheriklik shartlarida madaniyat va san’at nodavlat muassasalarining binolarini qurish uchun bepul asosda doimiy foydalanishga ajratilishi mumkin bo‘lgan yer uchastkalarini aniqlab, ularning tasdiqlangan ro‘yxatlarini O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi va “O‘zbekkino” Milliy agentligiga taqdim etsin;
 
O‘zbekiston Respublikasi Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qo‘mitasi bilan birgalikda qisqa muddatlarda madaniyat va san’at nodavlat muassasasini tashkil etish uchun yer uchastkasi ajratilishini, shuningdek, yer uchastkasiga bo‘lgan huquqni davlat ro‘yxatidan o‘tkazilishini ta’minlasin;
 
madaniyat va san’at nodavlat muassasalarini qurishda ularni mahalliy byudjetlarning mablag‘lari hisobiga loyiha xarajatlari hamda barcha zarur tashqi muhandislik-kommunikatsiya infratuzilmasi (elektr energiyasi, gaz ta’minoti, suv ta’minoti, kanalizatsiya, avtomobil yo‘llari va boshqalar) bilan ta’minlasin.
 
10. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi bir oy muddatda:
 
madaniyat va san’at sohasida davlat-xususiy sheriklik to‘g‘risida nizomni tasdiqlasin;
 
madaniyat va san’at sohasida davlat-xususiy sheriklik asosida beriladigan davlat mulki obyektlari ro‘yxatini tasdiqlasin va uning har yili yangilab borilishini ta’minlasin.
 
11. O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi Madaniyat vazirligi, “O‘zbekkino” Milliy agentligi va Investitsiyalar bo‘yicha davlat qo‘mitasi bilan birgalikda bir oy muddatda hukumat qarori loyihasini O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritsin, unda quyidagilar nazarda tutilsin:
 
maxsus hisobvaraq mablag‘laridan foydalanish tartibi;
 
davlat-xususiy sheriklik shartlari asosida faoliyat yuritadigan madaniyat va san’at muassasalariga O‘zbekiston Respublikasi Davlat byudjeti mablag‘laridan subsidiyalar ajratish tartibi.
 
12. O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligining markaziy apparati tuzilmasida:
 
3 shtat birligidan iborat bo‘lgan davlat-xususiy sheriklik asosidagi madaniyat va san’at muassasalari faoliyatini tashkil etish boshqarmasi;
 
2 shtat birligidan iborat bo‘lgan davlat-xususiy sheriklik loyihalari monitoringi bo‘limi;
 
3 shtat birligidan iborat bo‘lgan YUNЕSKO bilan ishlash boshqarmasi tashkil qilinsin.
 
13. O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi va “O‘zbekkino” Milliy agentligi:
 
Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari bilan birgalikda madaniyat va san’at sohasida davlat-xususiy sheriklik asosida amalga oshirilgan chora-tadbirlar yuzasidan monitoring olib borilishini ta’minlasin hamda bajarilgan ishlar to‘g‘risida har chorakda O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga axborot taqdim etsin;
 
O‘zbekiston Respublikasi Investitsiyalar bo‘yicha davlat qo‘mitasi bilan birgalikda madaniyat va san’at sohasiga xorijiy investitsiyalarni jalb etish choralarini ko‘rsin.
 
14. O‘zbekiston Respublikasi Qurilish vazirligi davlat-xususiy sheriklik bitimini amalga oshirish doirasida belgilangan tartibda loyiha-smeta hujjatlarining davlat ekspertizasidan o‘tkazilishini ta’minlasin hamda qurilish-montaj ishlarining sifatli bajarilishi va shaharsozlik normalari va qoidalariga rioya etilishi ustidan tizimli nazorat o‘rnatsin.
 
15. O‘zbekiston Respublikasi madaniyat vaziri, “O‘zbekkino” Milliy agentligi bosh direktori, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari davlat-xususiy sheriklik to‘g‘risidagi bitimlar o‘z vaqtida va samarali amalga oshirilishi hamda xususiy sheriklar tomonidan o‘z zimmalariga olingan majburiyatlarga rioya qilinishi uchun shaxsan javobgar ekanliklari belgilab qo‘yilsin.
 
16. O‘zbekiston Respublikasi Savdo-sanoat palatasi mazkur qarorda nazarda tutilgan imtiyoz va preferensiyalar, madaniyat va san’at sohasida davlat-xususiy sheriklik mexanizmlari haqida tadbirkorlik subyektlari orasida keng qamrovli tushuntirish ishlarini amalga oshirsin.
 
17. O‘zbekiston Milliy axborot agentligi, O‘zbekiston Milliy teleradiokompaniyasi va boshqa ommaviy axborot vositalari mazkur qarorning mazmuni va ahamiyati keng yoritilishini hamda aholiga yetkazilishini tashkil etsin.
 
18. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017 yil 15 fevraldagi “O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi faoliyatini tashkil etish to‘g‘risida”gi PQ–2778-son qaroriga ilovaga muvofiq o‘zgartirishlar kiritilsin.
 
19. Madaniyat vazirligi manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda qonun hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan o‘zgartirish va qo‘shimchalar to‘g‘risidagi takliflarni O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.
 
20. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N.Aripov va O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Davlat maslahatchisi X.M.Sultonov zimmasiga yuklansin.
 
 
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti                   Sh.MIRZIYOYEV
 
Toshkent shahri,
2018-yil 1- avgust

Yoxud “Kesh” gazetasining inqiroz ko‘chasiga kirib borayotganiga mas’ullar nega befarq?

Bugun yurtimizda ro‘y berayotgan o‘zgarishlar va islohotlar shu qadar jadalki, davlat boshqaruvini yanada isloh qilish, ijtimoiy-iqtisodiy, ma’naviy-ma’rifiy sohalarni rivojlantirishni batamom yangi bosqichga ko‘tarish bo‘yicha deyarli har kuni yangi hujjat qabul qilinib, amaliyotga tatbiq etilmoqda.

Xo‘sh, bu islohotlar qachon o‘zining kutilgan samarasini beradi? Qachonki uning mohiyatini jamiyatning barcha qatlami to‘la-to‘kis anglab yetsa. Bu borada ommaviy axborot vositalari muhim o‘rin egallashi hech kimga sir emas. Binobarin, bugun internet, televideniye, radiokanallar singari bosma ommaviy axborot vositalari ham aholining axborotga bo‘lgan ehtiyojini qondirishda asosiy omil bo‘lmoqda.

Xususan, tuman nashrlari ham o‘z ishini bugun kechayotgan islohotlarga hamohang olib borishga intilmoqda. Masalan, Shahrisabz tuman hokimligi muassisligidagi “Kesh” gazetasi jamoasi bu borada o‘ziga xoslikka ega. Ammo...

Shu o‘rinda bir masalaga oydinlik kiritish zarurati bor. Ya’ni gap shundaki, bugun Shahrisabz tuman va shahar sifatida ikki alohida-alohida ma’muriy boshqaruvga ajratilgan. Tabiiyki, ikkita hokimiyat shakllantirilgan. “Kesh” gazetasida rasman muassis sifatida tuman hokimligi ko‘rsatilgan bo‘lsa-da, nashr shahar hokimligiga ham begona emas.  

“Kesh” gazetasi joriy yilning birinchi yarmida atigi 2800 nusxada chop etib kelinganini va ayni paytda Shahrisabzda 350 mingdan ortiq aholi istiqomat qilishini hisobga olsak (bu ko‘rsatkich respublikamizdagi ayrim viloyatlar aholisining yarmini tashkil qiladi), hududdagi yagona nashrni har 100 kishidan biri o‘qishi oydinlashadi. Ikkinchi yarim yillikda esa gazeta adadi 1700 nusxaga tushib qolgan. Boz ustiga obuna pullari tarqatuvchi korxonalar tomonidan o‘z vaqtida o‘tkazib berilmagani tahririyat iqtisodiy ahvoliga salbiy ta’sir ko‘rsatib, bu gazeta ikki haftada bir marta chop etilishiga sabab bo‘lgan. Shu ketishda bo‘lsa, to‘rtinchi chorakka borib gazeta umuman chop etilmay qolishi ham mumkin.

Endi bir o‘ylab ko‘raylik. Ikki haftada bir marta chop etiladigan nashr bilan aholining axborotga bo‘lgan ehtiyojini qondirib bo‘ladimi? Axir, axborot makoni soat sayin, daqiqa sayin yangilanib boradi-ku. Xo‘sh, bunday holatning vujudga kelishiga sabab nima?

Kimdir “Ha endi, hamma internet saytlariga o‘tib ketdi, kerakli axborotni o‘sha yerdan oladi” deyishi mumkin. Bu borada birgina Yaponiyani olib ko‘rsak, yaponlarning 80 foizi hamon xolis axborotga bo‘lgan ehtiyojni bevosita bosma nashrlar orqali qondirar ekan. Chunki ular aynan bosma nashrlardangina aniq, to‘liq va xolis axborotlarni olish mumkin, deya hisoblashadi.

Shunday ekan, elektron nashrlarga talab qancha ko‘paymasin, bosma OAVning ham o‘z o‘quvchisi bo‘laveradi.

“Kesh” gazetasining chop etila boshlaganiga hademay 87 yil to‘ladi. Shu yillar oralig‘ida tahririyat qanchadan-qancha iqtidorli ijodkorlarga mahorat maktabi vazifasini o‘tamagan deysiz.

- Esimda, 1990-yillarning boshida sobiq “Kommunizm bayrog‘i” (hozirgi “Kesh”) gazetasini chop etish bilan bog‘liq murakkab muammo yuzaga kelgandi, - deydi mehnat faxriysi Fazliddin Hatamov. – O‘shanda ushbu gazetani saqlab qolish uchun butun jamoatchilik chin yurakdan harakat qildi. Axir “Ko‘pdan quyon qutulmas” degan naql bejiz aytilmagan. O‘shanda tuman, shahar faollarini bir joyga yig‘ib, masalaning mohiyatini va ahamiyatini tushuntirganmiz. Hamma boricha, imkoniyat darajasida gazetani qo‘llab-quvvatladi. Natijada nafaqat gazetani saqlab qoldik, balki uning adadini 13 ming nusxagacha ko‘tarishga muvaffaq bo‘lganmiz.

Xo‘sh, bugun tuman nashrini qo‘llab-quvvatlashda jamoatchilikning bir yoqadan bosh chiqarishiga nima xalal berayapti? Ma’lumotlarga ko‘ra, ayni damda Shahrisabz shahri va tumanida 9 mingga yaqin yuridik maqomga ega tashkilot bor. Ularning har biri bir donadan obuna bo‘lsa ham gazetaning tiraji ko‘tarilmaydimi? Shunda o‘z-o‘zidan gazeta davriyligi oshadi, balki haftada ikki-uch marta chop etiladigan bo‘ladi, o‘zini iqtisodiy jihatdan tutib oladi. Vaholanki, tahririyatning hozirgi binosi talabga javob bermaydi hisob. O‘tgan asrning 70-yillarida loyihasiz qurilib, keyin qarovsizlikdan tashlandiq holatga kelib qolgan binoni tahririyat tuman hokimining qarori bilan foydalanishga olib, uni o‘z mablag‘i hisobidan qayta ta’mirlagan. Bino qishda isitilmaydi, yozda esa sovitilmaydi. Qarangki, endi mana shu tashlandiq binoning ham egasi topilibdi. Shahrisabz tuman xalq ta’limi bo‘limi ma’muriyati shu joyga da’vo qilayotgan ekan.

Bunday vaziyatda gazeta faoliyatida ijobiy o‘zgarishni kutib bo‘ladimi? Shu o‘rinda yaqin tarixni esga olaylik. O‘z gastrollari bilan tuman, viloyat va respublika xizmatida bo‘lgan Qori Zokirov nomidagi xalq teatri, qator hofiz va hofizalarni respublika darajasida tanitgan “Shahrisabz maqom ansambli”, shahar xalq ta’limi bo‘limiga qarashli “Qo‘g‘irchoq teatri”, sobiq ittifoq respublikalararo kubogi sohibi, futbol bo‘yicha respublika birinchi ligasi ishtirokchisi “Hisor” futbol klubi, “Oqsaroy VIA” dastasi, xiyobon ichida joylashgan “Yoshlar markazi”, bundan tashqari, Shahrisabz boks maktabi, “Eng yaxshi kulol va kandakor”, “Eng yaxshi zargar, naqqosh va duradgor” Shahrisabz shahar va tuman ko‘rik-tanlovlari, “Kesh musavvirlar nigohida” galereyasi...

Bu ro‘yxatni yana uzoq davom ettirish mumkin va bejiz eslamadik. Aynan ular Shahrisabz dovrug‘ini dunyoga tarat(ayot)gan edi. Agar vaqtida ozgina e’tiborli bo‘lganimizda, ularning aksariyati bugun o‘z faoliyatini davom ettirayotgan bo‘lardi. Afsuski, e’tibor ham bo‘lmadi va ma’naviyatimizning shuncha xazinasi butkul tugadi.

Shundan kelib chiqsak, bugun Shahrisabz tumani va shahrining yagona  nashri bo‘lgan “Kesh” ham yaqin orada mana shu ro‘yxatga tushib qolmasmikan, degan xavotirga boradi kishi.

Albatta, ko‘p gap muassisga – tuman hokimligiga bog‘liq. Agar ular o‘z    nashri taqdiriga befarq bo‘lishmasa, albatta, gazeta ishini kuchaytirish mumkin. Bundan nafaqat tahririyat, balki hokimiyatning o‘zi ham, shuning barobarida mushtariylar ham faqat yutadi. Qolaversa, Shahrisabz bir emas, ikki hokimlik: shahar va tuman hokimligi tomonidan boshqariladi. Ko‘rinayaptiki, ega ko‘p. Unda nega nashr faoliyati rivojlanish o‘rniga orqaga qarab ketayapti? Yo ega ko‘pligi uchunmi?

Gap muassis va tahririyat haqida borarkan, viloyatdagi boshqa nashrlarda ham ahvol yaxshi emasligini ta’kidlash o‘rinli. Ayrim tuman hokimliklari muassisligidagi gazetalar bor-yo‘g‘i 400-500 nusxada chop etilayapti va ahvolni yaxshilash uchun biror chora ko‘rilmayapti. Buning sabablari xususida esa keyingi maqolalarimizda bafurja so‘z yuritamiz.

N.XO‘JAYEV

Yurtimizda yuridik shaxs tashkil etmasdan ham tadbirkorlik faoliyati bilan qonuniy shug‘ullanish mumkin. Biznes yuritishning bu shakli odatda yakka tartibdagi tadbirkorlik deb ataladi. Ushbu toifaga mansub ishbilarmon 3 nafargacha odamni ish bilan ta’minlay oladi. Olib borayotgan faoliyat turiga qarab ma’lum imtiyozlarga ega. Misol uchun, daromad keltiruvchi ish hunarmandchilikka asoslangan, tadbirkor esa tegishli uyushmaga a’zo bo‘lsa, u soliqlardan ozod etiladi. Ayni yengilliklar bois xususiy tadbirkorlikning bu shakli yurtimizda ancha ommalashdi. Viloyatimizda ham yakka tartibda faoliyat ko‘rsatuvchi ishbilarmonlar safi kengaymoqda.

 

Aytish joizki, mazkur biznes imkoniyatlari xotin-qizlar uchun ancha qulaylik tug‘dirmoqda. Ma’lum bir hunar egasi bo‘lgan ayollar tegishli tartibda davlat ro‘yxatidan o‘tib, kichik hajmda bo‘lsa-da, samarali ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘yishmoqda. Kasbi tumanidagi yakka tartibdagi tadbirkor Iroda Boynazarova ham faoliyatini yaqinda boshlagan yoshlardan. Chevarlik mahoratini bekor asrab turishni o‘ziga ep bilmadi. Tikuv mashinalari xarid qilib, turli liboslar tayyorlashni boshlab yubordi. Yoniga bir qancha tengdoshlarini ishga oldi.

- Tikuvchilik mahsulotlariga talab doim yuqori bo‘lgan, - deydi ishbilarmon. – Ayni shu sabab barqaror ish yurita olishimiz kafolatlangan. Bugungi kunda aholi buyurtmasi asosida milliy va zamonaviy liboslar yaratishga alohida e’tibor qaratganmiz. Erkaklar uchun kostyum-shim tikishni o‘zlashtirdik. Maktab o‘quvchisi formalari tayyorlashni o‘rganganimizni yana bir yangilik sifatida aytishim mumkin. Hozirda bir oyda ichki bozorga 20 donadan ziyod tayyor mahsulot yetkazib berayapmiz. Bu biz uchun katta natija deb o‘ylayman.

Ishlab chiqarishni diversifikatsiyalamay turib, biznesda mahsuldorlikka erishish mushkul ish. Yosh tadbirkor buni ham yaxshi anglab turibdi. Shu tufayli kelgusida yangi bichim va ko‘rinishdagi liboslar tikishni ham amalga oshirish reja qilingan. Tikuvchilik mahsulotlarining muayyan yosh toifasiga mo‘ljallanganligi bo‘yicha turini yanada ko‘paytirish niyatida. Shuningdek, uyda ishsiz qolayotgan xotin-qizlarga hunar o‘rgatib, ular bilan kasanachilik asosida hamkorlik qilishni o‘ylayapti.

M.SHUHRATOV

Sobir Narziyev olgan surat.

 

Ma’lumki, joriy yilning 6-10-sentabr kunlari Shahrisabzda birinchi marta Xalqaro maqom san’ati forumi bo‘lib o‘tadi. Bu miqyosi bo‘yicha ham ancha yirik tadbir hisoblanadi. Chunki unga taniqli xorijlik musiqashunos olimlar, maqom san’ati tadqiqotchilari, shuningdek, yurtimizning mashhur maqomchilari va bu sohaning yetakchi mutaxassislari tashrif buyurishi kutilmoqda.

Forumni o‘tkazish chog‘ida Shahrisabz shahriga dunyoning 70 mamlakatidan 500 nafarga yaqin qatnashchi va mehmonlar keladi. Ushbu nufuzli tadbirni munosib tashkil etish esa alohida tayyorgarlikni talab etadi. Shu ma’noda mazkur bayramga Turizmni rivojlantirish davlat qo‘mitasi ham maxsus hozirlik ko‘rmoqda. Bunda chet ellik ishtirokchi va mehmonlarni qabul qilish va ularga xizmat ko‘rsatishga mas’ul xodimlarni tayyorlashga alohida e’tibor qaratilmoqda.

Turizmni rivojlantirish qo‘mitasi viloyat hududiy boshqarmasidan ma’lumot berishlaricha, Xalqaro maqom san’ati forumini o‘tkazishga tayyorgarlik ishlari doirasida muhim chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda. Jumladan, hududda tegishli shtablar tashkil etilgan bo‘lib, ular shaharning turizm infratuzilmasini yanada yaxshilash, forum ishtirokchilari va mehmonlarga xalqaro standartlar asosida sifatli servis xizmati ko‘rsatilishini ta’minlash uchun bevosita javobgar sanaladi.

- Yaqinda qo‘mitamiz huzuridagi “Sayyohlik o‘quv-konsalting markazi” bilan hamkorlikda ishlarni boshlab yubordik, - deydi hududiy boshqarma mutaxassisi Shohruh Jalolov. – Buning uchun sohaning eng yaxshi mutaxassislari va ekspertlar jalb qilindi. Shahrisabz shahridagi mehmonxonalar, restoranlarning xizmat ko‘rsatuvchi personalini hamda ko‘ngilli gidlarni o‘qitish bo‘yicha bepul seminar-treninglar o‘tkazilmoqda. Joylashtirish muassasalarida eng yuqori sifat darajasini ta’minlash maqsadida sanitar gigiyena, muomala madaniyati va xonalarni yig‘ishtirish qoidalari bo‘yicha nazariy va amaliy mashg‘ulotlar olib borilmoqda. Hududdagi tamaddixonalar xodimlari ham sifatli ish inventariga ega bo‘lgan restoranlarda malaka oshirmoqda. Ular videoroliklar yordamida o‘qitilayapti. Mashg‘ulotlarda ko‘ngilli gidlar ham muloqot odobidan saboq olmoqda, ko‘hna shaharning tarixiy yodgorliklari, muhim turistik marshrutlari haqida zarur axborotlarga ega bo‘lmoqda.

Qayd etilishicha, Xalqaro maqom san’ati forumi ishtirokchilari va mehmonlariga kengroq qulaylik yaratish maqsadida Shahrisabzning tarixiy markazida “Axborot markazlari” tashkil etilgan. Ular nafaqat forum, balki shahardagi sayyohlik punktlari, kafe, restoranlar, tibbiyot muassasalari va boshqa ko‘ngilochar joylar haqida ma’lumot olish imkoniyatiga ega bo‘ladi.

Asosiy tadbirdan bo‘sh vaqtda ishtirokchi va  mehmonlarning maroqli hordiq chiqarishi uchun    O‘zbekiston oshpazlari assotsiatsiyasi tomonidan milliy taomlar tayyorlash bo‘yicha master-klasslar tashkil etiladi. Bundan tashqari, “Chorsu” san’at galereyasida milliy liboslar namoyishi ham bo‘lib o‘tadi. O‘zbekiston aeronavtika federatsiyasi esa havo sharlarida parvozlar amalga oshiradi. Shuningdek, mahalliy turoperatorlar tomonidan tayyorlangan   marshrut bo‘yicha ziyoratgohlar, tog‘li hududlarga     ekskursiyalar uyushtirish rejalashtirilgan.

MIRJAHON

Qarshi shahridagi madaniyat va aholi dam olish markazida   “Anor – 2018” ko‘rik-tanlovining viloyat bosqichi o‘tkazildi.

 

Unda ko‘rik-tanlovning shahar va tuman bosqichida g‘olib bo‘lgan 15 nafar xotin-qiz ishtirok etdi.

Xotin-qizlarning tadbirkorlik qobiliyatini ro‘yobga chiqarish, yangi ish o‘rinlari ochish va ularning moliyaviy manbalarini ko‘paytirish maqsadida “Tadbirkor ayol” uyushmasi, O‘zbekiston banklar assotsiatsiyasi hamda Xotin-qizlar qo‘mitasi hamkorligidagi yangi loyiha – “Anor–2018” ko‘rik-tanlovining shahar va tumanlar bosqichlarida 400 nafarga yaqin tadbirkor, fermer va hunarmand xotin-qiz qatnashdi. G‘oliblarni aniqlashda qatnashchilarning innovatsion g‘oyalari, qancha ish o‘rni yaratgani, eksport salohiyatiga asosiy e’tibor qaratildi.

Ko‘rik-tanlovning “Sanoat sohasida eng yaxshi loyiha” yo‘nalishida Qarshi shahridagi “Tozalik malikasi” MCHJ rahbari Matluba O‘taganova, “Qishloq xo‘jaligi sohasida eng yaxshi loyiha” yo‘nalishida Mirishkor tumanidagi “FAM” fermer xo‘jaligi ish boshqaruvchisi Sanobar Hamidova, “Servis sohasida eng yaxshi loyiha” yo‘nalishida Koson tumanidagi “Usta Aslan tabib” MCHJ rahbari Ruxsora Aslanova g‘olib bo‘ldi. 

- Kichik biznes va xususiy tadbirkorlik rivojiga qaratilayotgan e’tibor samarasida korxonamiz yil sayin taraqqiy etmoqda, – deydi tanlov g‘olibi Ruxsora Aslanova. – Koson milliy kashtachiligi naqsh namunalarini xotin-qizlar liboslarida aks ettirdik. Bu mahsulotlarimiz ko‘pchilikda qiziqish uyg‘otayapti. Bundan tashqari, korxona qoshida go‘zallik saloni, fitnes klubi va boks zali ham tashkil etganmiz. Korxonamizda doimiy asosda 2 kishi, kasanachilik asosida esa 30 nafar xotin-qizning bandligi ta’minlangan.

G‘oliblar ko‘rik-tanlovning respublika bosqichida ishtirok etadi.

Shuningdek, shu kuni “Mahallaning eng tadbirkor ayoli” ko‘rik-tanlovining viloyat bosqichi ham bo‘lib o‘tdi. Unda ishtirokchilar turli nominatsiyalar bo‘yicha taqdirlandi.

Shohista BOZOROVA

 

    Qamashi tumanidagi “Comfortable Business Service” qo‘shma korxonasi yaqinda tashkil etilgan bo‘lib, u yirik investitsiya loyihasi tashabbuskori hisoblanadi. Korxona ham ta’sischisi sanalgan Janubiy Koreyaning “Myung Sung Placon Ltd” kompaniyasi hudud qishloq xo‘jaligi tarmog‘iga katta hajmda sarmoya kiritishni maqsad qilgan. Qiymati 5 million AQSH dollariga baholangan ushbu loyiha doirasida sabzavot va poliz ekinlari yetishtirish yo‘lga qo‘yiladi. Buning uchun sohaga zamonaviy xorij texnologiyasi jalb etilmoqda. 20 gektar lalmi yerda issiqxona barpo etilib, unda o‘simliklar gidroponika usulida parvarishlanadi. Yiliga ikki marta mahsulot yetishtirishni tashkil etib, mavsumda jami 2 ming tonna hosil olish ko‘zlanayotir. 20 nafar kishini band qilish imkonini beruvchi mazkur loyiha 2019-yil oxirida to‘liq ishga tushirilishi belgilangan. Ayni paytda chet eldan zarur asbob-uskunalarni keltirish, yerni tayyorlash ishlari davom etmoqda. Bu haqda viloyat bojxona boshqarmasida bo‘lib o‘tgan davra suhbatida ma’lumot berildi.

Tadbir shu yil 21-iyun kuni davlatimiz rahbari raisligida o‘tgan, tarmoqlar va hududlarda investitsiya loyihalarini amalga oshirish holati, to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalarni jalb etish va o‘zlashtirish natijalari tahliliga bag‘ishlangan videoselektor yig‘ilishida bojxona organlariga yuklatilgan vazifalar ijrosini ta’minlash maqsadida tashkil etildi. Unda tadbirkorlar, viloyatimizda faoliyat ko‘rsatayotgan 10 ga yaqin investor ishtirok etdi.

Ta’kidlanganidek, yurtimizning investitsiyaviy jozibadorligini tobora oshirish, mamlakatimizda chet el sarmoyadorlarining muvaffaqiyatli biznes yuritishiga keng sharoit yaratish, ularning huquq va manfaatlarini ro‘yobga chiqarishga ustuvor ahamiyat qaratilmoqda. Xorijlik ishbilarmonlar uchun qonun yo‘li bilan keng ko‘lamdagi imtiyozlar, afzalliklar va kafolatlar tizimi yaratib berilgan. Albatta, bu holat sohada sifat o‘zgarishlari yasalishiga ham xizmat qilmoqda.

- Hozirgi kunda viloyatimizda 20 ta investitsion loyiha amalga oshirilmoqda, - deydi viloyat bojxona boshqarmasi bo‘lim boshlig‘i Otabek Mahmadaliyev. – Ularni hayotga tatbiq etish jarayonida Niderlandiya, Turkiya va Janubiy Koreya kabi mamlakatlar sarmoyadorlari ham faol qatnashmoqda. Binobarin, chet el kapitalisiz iqtisodiyotni jadal rivojlantirishga erishish qiyin. Chunki shu orqali mamlakatimizga eng so‘nggi texnologiyalar olib kirilishi ta’minlanadi. Natijada import o‘rnini bosuvchi, eksportga yo‘naltiriladigan mahsulotlar ishlab chiqarish ko‘lami oshadi. Shunday ekan, soha vakillarini har tomonlama qo‘llab-quvvatlash, ularga ko‘proq yengillik va qulaylik taqdim etish talab qilinadi. Bugungi tadbirda ham asosiy e’tiborni shu masalaga qaratdik. Loyihalarni amalga oshirishda bojxona ishi, shuningdek, boshqa jihatlar bilan bog‘liq  masalalarni hal etish, mavjud muammolarni atroflicha o‘rganish va yechish, tadbirkorlarni tegishli imtiyoz va imkoniyatlardan xabardor qilish kun tartibidan asosiy o‘rin egalladi.

Davra suhbatida investitsiya loyihalari ijrosi qanday ketayotgani ham ko‘zdan kechirildi. Bildirilishicha, Qarshi tumanidagi “Lt Textile” xorijiy korxonasi tomonidan ilgari surilgan yirik istiqbolli loyihaning ikkinchi bosqichini ishga tushirish bo‘yicha ishlar jadal davom etmoqda. Bu jarayonda kelgusida tarmoqqa 100 million AQSH dollari miqdorida xorijiy sarmoya jalb qilinishi ko‘zda tutilgan. Buning samarasida korxonada ip-kalavadan mato to‘qish quvvati tashkil etiladi. Bundan tashqari, Janubiy Koreyaning “Hyundai Engineering Co., Ltd” kompaniyasi bosh pudratchi sifatida G‘uzor tumanida GTL zavodini qurish ishlarini bajarmoqda. Bu mamlakatimiz neft-gaz sanoati ravnaqi uchun eng muhim loyihalardan biri sifatida baholanadi. Qolaversa, tadbirda Qarshi shahridagi “Qarshi leather” qo‘shma korxonasi tashabbuskorligidagi teriga ishlov berishni ko‘zda tutuvchi loyihaning keyingi bosqichi holatiga ham baho berildi.

Davra suhbati ishtirokchilari mamlakatimiz bojxona qonunchiligida joriy etilgan yangi tartib-taomillar, yengilliklar bilan ham yaqindan tanishtirildi. Investorlar o‘zlarini qiziqtirgan barcha savollarga soha mutaxassislaridan batafsil javob oldi.

    Viloyat statistika boshqarmasi hududdagi kichik tadbirkorlik subyektlarining joriy yil dastlabki olti oyidagi faoliyatiga oid ma’lumotlarni e’lon qildi.

Qayd etilishicha, o‘tgan davrda vohamizdagi kichik tadbirkorlik subyektlari tomonidan 1 trillion 315,2 milliard so‘mlik sanoat mahsulotlari ishlab chiqarilgan. Tarmoq korxonalarining hudud sanoatidagi ulushi 20,2 foizni tashkil etmoqda. O‘sish sur’ati ham salmoqli ekanini aytish lozim. Ushbu ko‘rsatkich o‘tgan yilning xuddi shu davriga nisbatan 107,4 foizni tashkil qilgan.

Ahamiyatlisi, viloyatimiz miqyosida bajarilgan qurilish ishlari umumiy hajmining 83,9 foizi aynan shu turdagi mulkchilik shakliga ega subyektlar hissasiga to‘g‘ri keladi. Birinchi yarim yillikda ular tomonidan 1 trillion 355,9 milliard so‘mlik bunyodkorlik ishlari amalga oshirilgan va bu ko‘lam 112,1 foizga ko‘paygan. Kichik tadbirkorlik subyektlari xizmatlar ko‘rsatish jabhasida ham yetakchilik qilmoqda. Buni ularning hudud xizmatlar bozoridagi ulushi 71 foiz ekanidan ham bilish mumkin. Yanvar-iyun oylari oralig‘ida mazkur subyektlar aholiga 2 trillion 247,2 milliard so‘mlik xizmat taqdim etgan. Mahsuldorlik esa 2,4 foizga ortgan.

Shuningdek, viloyatda chakana tovar aylanmasi 86,5 foiz hajmi (3 trillion 997 milliard so‘m) shakllanishida kichik tadbirkorlik subyektlari asosiy o‘rin egallagan. O‘tgan yilgi mos davrga nisbatan ushbu tarmoqdagi o‘sish sur’ati 1,3 foizni tashkil etgan. Dastlabki olti oyda ular tomonidan 76,1 million AQSH dollari miqdorida mahsulot (tovar va xizmatlar) eksport qilinishiga erishilgani ham muhim sanaladi. Bu boradagi ko‘rsatkich 2017 yilning mos davriga nisbatan 48,7 million AQSH dollari yoki 177,7 foizga ko‘p ekanini ta’kidlash zarur. Viloyat umumiy eksporti hajmining 50,2 foizi, ya’ni yarmidan ziyodi shu turdagi mulkchilik shakliga ega subyektlar vakillariga tegishli ekani ham e’tiborga molik.

Bundan tashqari, ushbu muddat davomida vohamizda avtomobilda yuk tashishning 85,6 foizi, yo‘lovchi tashishning 95,2 foizi kichik tadbirkorlik subyektlari vakillari tomonidan ta’minlangan. Faqat bir yo‘nalishda eng past ko‘rsatkich kuzatilgan: 336,8 milliard so‘mlik investitsiya o‘zlashtirilgan, xolos. Bu kichik raqam bo‘lib, viloyat bo‘yicha amalga oshirilgan jami investitsiyalarning atigi 8 foiziga teng. Biroq ilgarigi statistika bilan solishtirsak, samaradorlik (129,4 foiz) ancha yuqori ekani ko‘rinadi.

Yana bir jihati, o‘tgan fursatda kichik tadbirkorlik subyektlari ravnaqi miqyosiga qarab vohamizda ishbilarmonlik muhiti sifatiga ham baho berish mumkin. Xo‘sh, ayni paytda soha vakillari uchun yaratilgan shart-sharoit qay darajada qulay va maqbul? Tadbirkorlar mavjud ahvoldan mamnunmi?

Buni ham statistika ko‘rsatib berdi. Faqat shu olti oyni qamrab olsak, ushbu davrda viloyatimizda 1578 ta yangi kichik korxona va mikrofirma (fermer va dehqon xo‘jaliklarisiz) tashkil topgani guvohi bo‘lamiz. Solishtirma nisbat esa 123,9 foizga yetgan. Ma’lum bo‘ladiki, fuqarolar soha istiqboliga ishonch bilan boqishmoqda, qo‘rqmay biznesga sarmoya yo‘naltirishmoqda. Yangi subyektlarning eng ko‘pi (17,4 foizi) savdoda faoliyat boshlagan. 15,9 foizi esa o‘z omadini sanoat tarmog‘ida sinab ko‘rgan. Qurilish sohasida ularning 13,9 foizi faol ish yuritmoqda. 16,3 foiz yangi subyekt qishloq, o‘rmon va baliq xo‘jaligiga mablag‘ tikkan. Yashash va ovqatlanish (4,4 foiz), tashish va saqlash (2,5 foiz) sohalaridagi ishtirok eng kam ulushni tashkil qilgan.

Viloyat statistika boshqarmasi ma’lumotida hududlar bo‘yicha har ming kishiga nechta kichik tadbirkorlik subyekti to‘g‘ri kelishi taqsimoti ham keltirilgan. Bu borada yetakchilikni Mirishkor (18,8 ta), Shahrisabz (18,2 ta), Kitob (18,2 ta) tumanlari qo‘lga kiritgan. Chiroqchi va G‘uzor tumanlarida esa har ming kishiga mos ravishda 9 va 8,9 ta mazkur mulkchilik shaklidagi subyekt to‘g‘ri keladi. Eng yomon natija esa Shahrisabz shahriga nasib etgan. Bu hududda kichik tadbirkorlikning aholi jon boshiga miqdori (8 ta) nisbatan past ekani ko‘zga tashlanadi. Bundan esa Shahrisabz shahri ahlining turli tovar va xizmatlarga bo‘lgan ehtiyoji mahalliy tadbirkorlik subyektlari tomonidan qoplanishi darajasi qoniqarsiz degan xulosaga kelish mumkin. Demak, iste’mol bozorining katta qismini chetdan keltirilgan yoki import mahsulotlar, xizmatlar egallab olgan. Bu borada ishbilarmonlarga taklif berish, yangi ishlab chiqarish quvvatlari, maishiy shoxobchalarni ko‘paytirish maqsadga muvofiq bo‘ladi.

Ayni birlikning viloyat bo‘yicha olingan ko‘rsatkichi ham hech kimni befarq qoldirmasligi aniq. Vohamizda har ming kishi boshiga hisoblaganda, tegishli birlikda 13,2 ta kichik tadbirkorlik subyekti faoliyat ko‘rsatayotgani ayon bo‘ladi. 2016-va 2017-yilning mos davrlarida esa ushbu ko‘rsatkich tegishlicha 11,7 va 12,5 taga teng bo‘lgan.

Yarim yillikda kichik tadbirkorlikning turli sohalardagi ulushi holatini hududlar kesimida ko‘rib chiqsak, foydadan xoli bo‘lmaydi. Hududlar bo‘yicha sanoatda tarmoqning eng yuqori ishtiroki Kitob tumanida qayd etilgan. Ushbu hududdagi kichik tadbirkorlik subyektlari hozirgi vaqtda sanoat mahsulotlarining 100 foizini yetkazib berayapti. Shu yo‘nalishda yuqori samaradorlik Yakkabog‘ (87,5 foiz) va Chiroqchi (83,5 foiz) tumanlarida ham kuzatilgan. Aksincha, Kasbi (23,2 foiz), Koson (23,4 foiz), Qarshi (23,2 foiz), Mirishkor (20,9 foiz) tumanlarini bu borada qoloq deyish mumkin. Ulardan ham farqli ravishda, Muborak (1,4 foiz), G‘uzor (2.2 foiz), Nishon (4,8 foiz) hamda Dehqonobod (10,6 foiz) tumanlarida kichik tadbirkorlik subyeklarining hududiy sanoatdagi salmog‘i u qadar sezilmaydi. Sabab esa ushbu tumanlarning aksarida yirik sanoat korxonalarining joylashganidir. Ammo bu natija past ekaniga bahona bo‘la oladimi? Bu xususda esa keyinroq.

E’tiborlisi, deyarli barcha hududlarda kichik tadbirkorlik subyektlari qurilish sohasida o‘zini to‘laqonli ko‘rsatib ulgurgan. Bu jabhada ularga yirik raqobatchilar yo‘q hisobi. Hatto Dehqonobod, Qamashi, Mirishkor, Shahrisabz tumanlarida amalga oshirilgan bunyodkorlik ishlarida to‘liq ushbu tarmoq vakillari ishtirok etgani ham barchasini ifodalab turibdi. Xizmatlar tarmog‘ida ham deyarli shu ahvol. Xizmat ko‘rsatish sohasida kichik tadbirkorlik subyektlarining ulushi yuqoriligi bo‘yicha ilg‘or hududlar sirasiga Chiroqchi (99,5 foiz), Qamashi (99,1 foiz), Nishon (98,6 foiz), Mirishkor (98,6 foiz) va Koson (98,1 foiz) tumanlarini kiritish mumkin.

Shu o‘rinda kichik tadbirkorlik subyektlarining sohalar bo‘yicha mahsuldorligini hududlar kesimida ham tahlil etsak. Bu esa mavjud imkoniyatlar va salohiyatni yanada aniqlashtirishga imkon beradi. Birinchi yo‘nalish sifatida sanoat sohasini tanlaymiz. Mazkur mulkchilik shaklidagi subyektlar tomonidan sanoat mahsulotlari ishlab chiqarilishi bo‘yicha mutlaq yetakchi hudud Qarshi shahri hisoblanadi. Tegishli raqam 455 milliard so‘mga yetgan va o‘tgan davrga nisbatan 102 foizga oshgan. Keyingi o‘rinlarda Kitob (115,3 milliard so‘m) va Shahrisabz tumanlari (89,1 milliard so‘m) borayapti. G‘uzor (29,5 milliard so‘m), Dehqonobod (18,7 milliard so‘m), Muborak (26,9 milliard so‘m), Nishon (30,2 milliard so‘m) tumanlarida bu boradagi ko‘rsatkichlar ro‘yxatdagi eng yomoni.

Har holda bu hududlarda kichik biznesning sanoat tarmog‘iga tuzuk integratsiyalasha olmayotganiga yirik korxonalarning daxli bo‘lmasa kerak. Har ikkisining yo‘rig‘i, yo‘nalishi boshqa, albatta. Bu tumanlar mutasaddilari o‘zlaridagi yirik sanoat korxonalari natijalari bilan havolanib, kichik tadbirkorlikni rivojlantirish masalasini bir chetga surib qo‘ygandek, tasavvur uyg‘otadi kishida. Bo‘lmasa, ayni yo‘nalishda Qarshi shahridan qariyb 25 barobar kam mahsuldorlik ko‘rsatgan Dehqonobod tumaniga kichik sanoat quvvatlarini ko‘paytirishga nima xalal beradi? Bu borada jiddiy bosh qotirish, kelgusida kichik biznes subyektlariga ko‘proq taklif berish, ko‘ringan har bir tashabbusni darhol ro‘yobga chiqarish chorasini ko‘rish lozim, fikrimizcha.

O‘z navbatida Qarshi shahridagi kichik tadbirkorlik chakana savdo aylanmasi hajmi bo‘yicha ham hududlar orasida birinchilikni egallagan. Tegishli miqdor 803,6 milliard so‘mga yetgan. Koson (412,7 milliard so‘m), Chiroqchi (363 milliard so‘m) va Qamashi (300,6 mililard so‘m) tumanlari ham bu boradagi natijalari bilan maqtana oladi. Hududlar bo‘yicha tarmoq subyektlari tomonidan eng ko‘p xizmatlar ham Qarshi shahri (756,9 milliard so‘m), Koson (177,4 milliard so‘m) va Chiroqchi (145,9 milliard so‘m) tumanlarida ko‘rsatilgan. Biroq Mirishkor (60,3 milliard so‘m) va Kasbi (67,5 milliard so‘m) tumanlarida xizmatlar sohasiga kichik tadbirkorlik subyektlarini faol jalb qilish yuzasidan ancha ish olib borish kerak ko‘rinadi. Ko‘rsatkichlar ham shunga ishora qilayapti.

Bir so‘z bilan aytganda, biznesning bu shakli bozor sharoitiga ancha moslashuvchan, keladigan xavf ko‘lami ham kichik, aksincha bu tarmoqda faoliyat yuritib ko‘proq daromad topish imkoniyati keng. Bu esa aholini tadbirkorlik qilishga undayotgan asosiy jihatdir. Tabiiyki, ishbilarmon ko‘payishi bozorlar to‘kinligini ta’minlashga xizmat qiladi. Odamlarga doimiy daromad manbai yaratilishi esa turmush farovonligini oshirishga sharoit hozirlaydi. Mamlakatimizda hududlar iqtisodiyotini ko‘tarishga erishishning muhim sharti sifatida kichik tadbirkorlikni jadal rivojlantirishga ustuvor ahamiyat qaratilayotgani sababi ham shunda.

Ma'lumki, yozgi chilla davri g'o'za parvarishida eng dolzarb payt hisoblanadi. Ertangi mo'l hosil shu davrdagi harakatga bog'liq. Bu yilgi ob-havo sharoiti g'o'za uchun biroz noqulay kelganini hisobga olgan holda, ayni damlarda amalga oshiriladigan agrotexnik tadbirlarga alohida e'tibor qaratish shart. Bu jarayonda mexanizatorlarning mehnati beqiyos.                     
        Qashqadaryo viloyati hokimligi matbuot xizmatining Kun.uz ga ma'lum qilishicha viloyatda 3 ming nafardan ortiq mexanizatorlar uchun Qarshi shahridagi amfiteatrda tadbir tashkil qilinib, soha xodimlari traktorchilar, kultivatorlar uchun maxsus konsert dasturi namoyish etildi. Voha san'atkorlari ijrosidagi kuy-qo'shiqlarda mexanizatorlarning zalvorli mehnati, yurtimizdagi mo'l-ko'llik, tinchlik-osoyishtalik madh etildi.
        Shu ma'noda viloyat bo'ylab o'tkazilayotgan tadbirlarda qishloq xo'jaligi jabhasida jonbozlik ko'rsatayotgan mexanizatorlarga hurmat ko'rsatish, ular mehnatini munosib rag'batlantirish istagi alohida o'rin tutdi. Jumladan, Qarshi shahridagi amfiteatrda mexanizatorlar uchun tashkil etilgan tadbirda viloyat hokimi Zafar Ro'ziev qatnashib mexanizator va boshqa qishloq xo'jaligi xodimlari hamda hamkor tashkilotlar vakillarini taqdirladi. Ularga qimmatbaho sovg'alar topshirildi.
- Dala mehnati mashaqqatlariga har kim ham bardosh berolmaydi. Bu mexanizatorlarning qanday zalvorli vazifani ado etayotganini ko'rsatib turibdi. Shu sababli ularni qancha maqtasak, e'zozlasak, arziydi, - dedi viloyat hokimi.
Tadbirda joriy yilda oldimizda turgan vazifalar soha xodimlari zimmasiga katta mas'uliyat yuklashi, mazkur tadbirlar qishloq xo'jaligida yuqori natijalarga erishish garovi ekani alohida ta'kidlandi.
           Darhaqiqat, dehqonchilikda jamg'arilgan mo'l hosil yurtda aholi turmush farovonligi yanada oshishi, bozorlarda to'kinlik ta'minlanishidan dalolat qiladi. Zalvorli qishloq xo'jaligi tashvishlaridan asosiy maqsad ham aslida shu – yuksak xirmon ko'tarish, rizq serobligiga erishish. Ushbu ezgu niyat ro'yobi esa mamlakat tobora ravnaq topishiga keng sharoit hozirlaydi.
         - Rag'bat bo'lsa, ishlaging, o'zingni ko'rsatging keladi, , - deydi tadbir ishtirokchisi, Qarshi tumanida faoliyat ko'rsatayotgan mexanizator Yusupov O'ral. – Asosan haydov traktorini boshqaraman. Kasbimdan obro'-e'tibor, qadr topdim. Sovg'alar oldik. Maroqli hordiq chiqardik. Juda mamnun bo'ldim. Mehnatim ulug'lanayotganini his qildim.
Shundan so'ng soha vakillari qizg'in suhbatni Qarshi shahridagi restoranlarda yozilgan dasturxon atrofida bir piyola choy ustida davom ettirishdi.  Dillarni xushnud etuvchi qo'shiqlar kuylandi.
Tadbir 2018 yil nafaqat mamlakatimiz qishloq xo'jaligi, balki barcha sohalar uchun yanada barakali kelishi, yutuqlarimiz ko'payishi, yurtimizda tinchlik abadiy bo'lishi uchun bildirilgan tilaklar bilan yakunlandi.

 

Ma'lumki, yozgi chilla davri g'o'za parvarishida eng dolzarb payt hisoblanadi. Ertangi mo'l hosil shu davrdagi harakatga bog'liq. Bu yilgi ob-havo sharoiti g'o'za uchun biroz noqulay kelganini hisobga olgan holda, ayni damlarda amalga oshiriladigan agrotexnik tadbirlarga alohida e'tibor qaratish shart. Bu jarayonda mexanizatorlarning mehnati beqiyos.                     
        Qashqadaryo viloyati hokimligi matbuot xizmatining Kun.uz ga ma'lum qilishicha viloyatda 3 ming nafardan ortiq mexanizatorlar uchun Qarshi shahridagi amfiteatrda tadbir tashkil qilinib, soha xodimlari traktorchilar, kultivatorlar uchun maxsus konsert dasturi namoyish etildi. Voha san'atkorlari ijrosidagi kuy-qo'shiqlarda mexanizatorlarning zalvorli mehnati, yurtimizdagi mo'l-ko'llik, tinchlik-osoyishtalik madh etildi.
        Shu ma'noda viloyat bo'ylab o'tkazilayotgan tadbirlarda qishloq xo'jaligi jabhasida jonbozlik ko'rsatayotgan mexanizatorlarga hurmat ko'rsatish, ular mehnatini munosib rag'batlantirish istagi alohida o'rin tutdi. Jumladan, Qarshi shahridagi amfiteatrda mexanizatorlar uchun tashkil etilgan tadbirda viloyat hokimi Zafar Ro'ziev qatnashib mexanizator va boshqa qishloq xo'jaligi xodimlari hamda hamkor tashkilotlar vakillarini taqdirladi. Ularga qimmatbaho sovg'alar topshirildi.
- Dala mehnati mashaqqatlariga har kim ham bardosh berolmaydi. Bu mexanizatorlarning qanday zalvorli vazifani ado etayotganini ko'rsatib turibdi. Shu sababli ularni qancha maqtasak, e'zozlasak, arziydi, - dedi viloyat hokimi.
Tadbirda joriy yilda oldimizda turgan vazifalar soha xodimlari zimmasiga katta mas'uliyat yuklashi, mazkur tadbirlar qishloq xo'jaligida yuqori natijalarga erishish garovi ekani alohida ta'kidlandi.
           Darhaqiqat, dehqonchilikda jamg'arilgan mo'l hosil yurtda aholi turmush farovonligi yanada oshishi, bozorlarda to'kinlik ta'minlanishidan dalolat qiladi. Zalvorli qishloq xo'jaligi tashvishlaridan asosiy maqsad ham aslida shu – yuksak xirmon ko'tarish, rizq serobligiga erishish. Ushbu ezgu niyat ro'yobi esa mamlakat tobora ravnaq topishiga keng sharoit hozirlaydi.
         - Rag'bat bo'lsa, ishlaging, o'zingni ko'rsatging keladi, , - deydi tadbir ishtirokchisi, Qarshi tumanida faoliyat ko'rsatayotgan mexanizator Yusupov O'ral. – Asosan haydov traktorini boshqaraman. Kasbimdan obro'-e'tibor, qadr topdim. Sovg'alar oldik. Maroqli hordiq chiqardik. Juda mamnun bo'ldim. Mehnatim ulug'lanayotganini his qildim.
Shundan so'ng soha vakillari qizg'in suhbatni Qarshi shahridagi restoranlarda yozilgan dasturxon atrofida bir piyola choy ustida davom ettirishdi.  Dillarni xushnud etuvchi qo'shiqlar kuylandi.
Tadbir 2018 yil nafaqat mamlakatimiz qishloq xo'jaligi, balki barcha sohalar uchun yanada barakali kelishi, yutuqlarimiz ko'payishi, yurtimizda tinchlik abadiy bo'lishi uchun bildirilgan tilaklar bilan yakunlandi.

Page 1 of 23

Bazaviy interaktiv xizmatlar

Manzilimiz


Manzil: Qashqadaryo viloyati, Qarshi shahri, Mustaqillik Maydoni,1
Pochta indeksi:180100
Telefon
: 0(375)221-12-88, 0(375)221-03-81
Faks
: 0(375)221-13-40
Veb-sayt
http://www.qashqadaryo.uz
Elektron pochta
Yaqin jamoat transport to`xtash joylari 
Milliy bank va Mustaqillik Maydoni bekati
Avtomashrut
1,4,5,7,10,18,20,22,23,27,
37,44,462,11,21,37,33

Hozir saytimizda

Bizning saytimizda 114 mehmonlar va ro'yhatdan o'tgan foydalanuvchilar 0

Foydali resurslar

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Matbuot xizmati
www.press-service.uz
   
O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Senati
www.senat.uz
   
O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasi
www.parliament.gov.uz
   
O‘zbekiston Respublikasining Hukumat portali
www.gov.uz
   
O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Inson huquqlari bo‘yicha vakili (ombudsman)
www.ombudsman.uz
   
O‘zbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi
www.prokuratura.uz
   
 
Aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya texnologiyalari sohasida nazorat bo'yicha davlat inspeksiyasi
http://gis.uz/

 

Mobil ilovalar

Bosh sahifa

Qabul kunlari

A- A A+

Rahbariyatga murojaat etish

Rahbariyatga murojaat etish

Viloyat hokimligining umumiy bo'limiga murojjat etish (Yangi oynada ochiladi)

Mobil versiya

Mobil versiyaga o'tish

Bog'lanish

Ishonch telefon raqami 
0(371) 200-55-05 
Ishonch telefon raqami reglament
Yagona telefon raqami
0(375) 221-07-60 
Yagona telefon raqami reglamenti

Batafsil>>>

Biz bilan bog'lanish

Sahifa adressi

Maxsus imkoniyatlar

K'orinish

Pastda o'zingizga kerakli parametrni tanlasng
Blue Green Red Radian
Select menu
Google Font
Body Font-size
Body Font-family
Reset